مطالبي در مورد آخر الزمان
سيماى مهدى عليه السلام
به خصوصيات جسمانى و ويژگيهاى بدنى حضرت مهدىعليه السلام در بخشى از روايات حضرت علىعليه السلام اشاره مىشود. در يكى از اين روايات بطور كلى اين ويژگيها بيان شده تا آنجا كه مىفرمايد آن حضرت در خلقت خود شبيه پيامبراكرم صلى الله عليه و آله است، اما در تعدادى ديگر از روايات به توصيف خصوصيات چهره واعضاء بدن امام زمانعليه السلام مىپردازد.
حضرت علىعليه السلام در توصيف ويژگيهاى جسمى مهدىعليه السلام فرمودند:
- ...فقالعليه السلام : رجلٌ اجلى الجبين، اقنى الأنف، ضخم البطن، اذيل الفخذين، ابلج الثنايا، بفخذه اليمنى شامة. [16]
او مردى است كه پيشانىاش گشاد و درخشان است، بينى او خوش تراش و شكمش نسبتا بزرگ و رانهايش عريض مىباشد. دندانهاى سفيد و درخشان دارد، و در ران سمت راست او علامتى هست.
اوصاف مهدىعليه السلام
در دستهاى از روايات على بن ابيطالبعليه السلام به اوصاف و ويژگىهاى روحى و اخلاقى امام زمانعليه السلام پرداخته مىشود كه از جمله آنهاست:
- ...ثم رجع الى صفة المهدىعليه السلام فقال: اوسعكم كهفا و اكثركم علما و اوصلكم رحما، اللهم فاجعل بيعته خروجا من الغمّة و اجمع به شمل الامة... [17]
حضرت علىعليه السلام در ادامه يكى از سخنانشان به تبيين صفات حضرت مهدىعليه السلام پرداخته، فرمودند: آستانه او در پناه دهى به بى پناهان از همه آستانهها وسيعتر، و علم و دانش آن حضرت از همه زيادتر است و از همه مردم بيشتر به صله ارحام و پيوند با خويشاوندان توجه مىنمايد. پروردگارا! بيعت او را پايان بخش همه اندوهها قرار بده و تفرّق و پراكندگى امت اسلامى را به دست با كفايت آن حضرت به يگانگى مبدّل فرما...
- ...عن اصبغ بن نباته قال: سمعت اميرالمؤمنينعليه السلام يقول: صاحب هذا الامر الشريدُ الطريدُ الفريد الوحيد. [18]
اصبغ بن نباته مىگويد: شنيدم كه اميرالمؤمنينعليه السلام مىفرمود: صاحب الامر (مهدىعليه السلام) كسى است كه در سرزمينهاى دور دست ساكن مىشود و از ميان مردم كناره مىگيرد و به تنهايى زندگى مىكند.
علت غيبت امام زمانعليه السلام
براى غيبت امام عصرعليه السلام علت و حكمتهاى زيادى در مجموعه روايات اهلبيت عليهم السّلام ذكر شده است. در روايات اميرالمؤمنينعليه السلام حداقل به سه علت اشاره شده است؛ يعنى شناخته شدن اهل هدايت از اهل گمراهى و ضلالت، و نداشتن بيعت ظاهرى هيچيك از سلاطين، و كوتاهى و ناسپاسى و ظلم مردم به عنوان فلسفه غيبت بيان گرديده است.
- اِنّ القائم منّا اذا قام لم يكن لاحد فى عنقه بيعة فلذلك تخفى ولادته و يغيب شخصه [21]
همانا قائم از ما آنگاه كه قيام كند بيعت كسى در گردن او نخواهد بود و به همين خاطر است كه تولد او به صورت پنهانى واقع خواهد شد و وجود او از ديد و نظر مردم غايب خواهد بود.
- ...فقال علىعليه السلام ...اما واللّه لَأقتلنَّ انا و ابناى هذان و ليبعثنّ اللّه رجلا من ولدى فى آخر الزمان يطالب بدمائنا و ليغيبنّ عنهم تمييزا لاهل الضلالة حتى يقول الجاهل ما للّه فى آل محمد من حاجة. [22]
امير مؤمنانعليه السلام در حاليكه امام حسنعليه السلام و امام حسينعليه السلام حضور داشتند خطاب به مردم فرمودند: اى مردم! آگاه باشيد، سوگند به خدا من و اين دو فرزندم به قتل خواهيم رسيد. آن گاه خداوند شخصى از فرزندان مرا در آخر الزمان ظاهر خواهد كرد تا خون ما را از ستمگران طلب كند. او از ديده مردم غايب خواهد بود تا اهل ظلالت و گمراهى از ديگران شناخته شوند و اين غيبت به قدرى طولانى خواهد شد كه مردمان نادان خواهند گفت: خداوند برنامهاى در آل محمدصلى الله عليه و آله ندارد.
- ...ان اميرالمؤمنينعليه السلام قال عَلى منبر الكوفة...: واعلموا ان الارض لا تخلو من حجة للّه و لكن اللّه سيعمى خلقه منها بظلمهم و جورهم و اسرافهم على انفسهم [23]
... مفضلبن عمر از امام صادقعليه السلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود: روزى اميرالمؤمنينعليه السلام در بالاى منبر مسجد كوفه فرمودند: ...اى مردم! بدانيد زمين هرگز از حجت خدا (امام معصوم) خالى نخواهد ماند. اما خداوند متعال به زودى مردم را به خاطر ظلم و ستم و همينطور اسرافى كه درحق خودشان انجام مىدهند از ديدن حجت الهى محروم خواهد كرد. [يعنى مردم به جهت اعمال خودشان در آينده از ديدن امام معصوم محروم خواهند شد]
احوال مردم آخرالزمان
روزى خواهد آمد كه در آن سخن چينها مقرّب خواهند شد و افراد بدكار، زيرك خوانده مىشوند، افراد با انصاف را ناتوان به حساب مىآورند، صدقه و انفاقِ در راه خدا را غرامت پندارند، و صله رحم و آمد و شد با خويشاوندان را با منّت انجام مىدهند، و بندگى و اطاعت خدا را وسيله فخر فروشى براى مردم قرار مىدهند. در چنين زمانى حكومت با مشورت زنان و امارت كودكان و تدبير خواجه گان انجام مىگيرد.
اصبغ بن نباته مىگويد: شنيدم كه اميرالمؤمنينعليه السلام فرمودند: در آخر الزمان كه بدترين زمانهاست در موقعى كه روز قيامت نزديك شود زنانى ظاهر مىشوند بدون حجاب، در حالى كه زينتهاى آنها پيداست در انظار عمومى رفت و آمد مىكنند، آنها از دين خارج مىگردند (به احكام دينى پايبند نمىباشند) و به امور فتنهانگيز وارد مىشوند و به سوى شهوات و لذتجويىها روى مىآورند، حرامهاى خدا را حلال مىشمارند. اينگونه از زنان در جهنم خواهند ماند.
فقيهان آخرالزمان طبق آنچه كه دلشان بخواهد فتوا مىدهند، و قاضىهايشان به چيزى كه نمىدانند حكم مىكنند و بيشتر آنها به دروغ شهادت مىدهند. كسى كه پول دارد در نزد آنها عزيز و محترم است، ولى شخصى كه بىپول باشد در پيش آنها زبون و حقير است.
نزالبن سمره مىگويد: علىبن ابيطالبعليه السلام براى ما خطبه اى خواند و خداوند را حمد گفته و ستايش كرد، سپس فرمود: قبل از آنكه من از ميان شما بروم از من سؤال كنيد (اين جمله را سه مرتبه تكرار كرد) در اين موقع صعصعة بن صوحان از جاى خود بلند شد و گفت: يا اميرالمؤمنين! دجال در چه زمانى خروج مىكند؟
...حضرت فرمود: آنچه را مىگويم به خاطر بسپار! دجال وقتى ظهور خواهد كرد كه مردم نماز را ترك كنند و امانت را ضايع سازند و دروغ گفتن را مباح شمارند و رباخوارى كنند و رشوه بگيرند و ساختمانها را محكم سازند و دين را به دنيا بفروشند و سفيهان را به كار بگمارند و با زنان مشورت نمايند (در آن مواردى كه خارج از عهده آنهاست) و صله ارحام را قطع كنند و از هوى و هوسها پيروى كنند و خون يكديگر را ناچيز بشمارند. حلم و بردبارى را نشانه و علامت ضعف و ناتوانى بدانند و ستم را افتخار به حساب آورند...
اميرالمؤمنينعليه السلام فرمودند: براى مردم زمانى خواهد آمد كه در آن زمان همّت و هدف آنها شكمشان خواهد بود. شرف و اعتبارشان به كالا و اموالشان بستگى دارد. قبله آنها زنانشان و دينشان درهم و دينارشان (پولشان) است. آنها بدترين مردمند كه در نزد خداوند بهره و سهمى براى آنها نيست.
على بن ابيطالبعليه السلام فرمودند: براى مردم زمانى مىآيد كه در آن زمان از عالم پيروى نمىشود و از افراد صبور و با حلم حيا نمىكنند (او هر اندازه در مقابل بدى مردم حلم نشان مىدهد آنها حيا نمىكنند) در آن دوره بزرگ را گرامى نمىدارند و به كوچك رحم نمىكنند. بعضى از مردم بعض ديگر را به قتل مىرسانند... (مردم همديگر را بدون دليل مىكشند)
عاصم بن ضمره از حضرت علىعليه السلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمودند: [در آخر الزمان] زمين پر از ظلم و ستم خواهد شد به گونهاى كه حتى يك نفر لفظ اللّه را بر زبان جارى نخواهد كرد مگر در نهان، بعد از اين دوره است كه خداوند مردم صالحى را خواهد آورد كه زمين را پر از عدل و داد كنند همان گونه كه پيش از آن پر از ظلم و ستم شده است.


